de Webfilosofen

on-line en on-demand denken

Laatst gewijzigd op: 23-01-2007

De creatie van de werkelijkheid

We zijn ons gewaar van de wereld om ons heen. We ervaren die wereld. De lichamelijke middelen die we gebruiken zijn vooral de zintuigen; ogen, oren, tastzin, smaakzin etc.
De ogen kunnen slechts een beperkt deel van spectrum van licht waarnemen. Complete bandbreedtes nemen we gewoonweg niet waar. Voor geluid geldt hetzelfde. We horen een hondenfluit niet. Kortom, de werkelijkheid geeft veel meer “informatie” af dan dat we daadwerkelijk ervaren. Ons lichaam en zijn functies zijn een beperkende factor en “filteren” grote delen weg. Dat is biologisch vaak best verklaarbaar want waarom zou ik gammastraling moeten kunnen zien? Als ik dat zou zien zou ik aardig radioactief doorboord worden en waarschijnlijk stort de gehele koolstofchemie in mijn lichaam vrij snel in elkaar. Kortom, bepaalde tekorten hebben hun rationele en biologische oorzaak.

Zintuigen

Die zintuigen van ons zijn effectief in het kader van ons biologische gebruik. Maar ze zijn weinig objectief; sterker nog ze zijn per definitie subjectief. Ze genereren geen getallen zoals een geluidsmeter en zijn dus vrijwel niet in staat om objectieve metingen uit te voeren. We weten niet hoe hard een geluid is; we weten over het algemeen wel DAT het hard is. Ook de gevoeligheid voor bepaalde kleuren is verschillend waardoor we de realiteit anders waarnemen dan die werkelijk is. Ook is de waarneming beperkt en met de inzet van allerlei techniek (virtual reality) worden er steeds meer filters opgebouwd.
Wetenschappelijk wordt het waarnemen afgedaan als een gecombineerde functie van zintuigen, zenuwverbindingen en hersenen.
Voorbeeld: de ogen vangen licht (van een bepaalde golflengte) op, zetten dit om in een elektrische puls en sturen dit naar de hersenen waar het van 2 ogen afkomstige beeld wordt geconstrueerd en we aldus diepte, kleur etc. ervaren. We kunnen zelfs redelijk nagaan hoe onze waarneming onder bepaalde omstandigheden wordt vervormd bijvoorbeeld de veranderende kleurervaring bij de verandering van de lichtintensiteit.

Maar hier houdt de wetenschap op. En toch ligt er nog een zeer belangrijke vraag. In de hersenen wordt een beeld gevormd. Maar wie of wat neemt dit in de hersenen gevormde beeld waar? Wie of wat is de echte waarnemer. Zijn dit de hersenen; maar die hebben al de functie van “beeldopbouwer”; zeg maar het projectiescherm. Maar wie zit er naar de film te kijken.....?

Beleving

Ook de beleving speelt een belangrijke rol. Beleving is persoonlijk en daarmee dus subjectief. De een vindt groen mooi, de ander oerlelijk. We hebben als persoon schijnbaar een norm voor de beleving van zaken. Deels is die cultureel en maatschappelijk bepaald. In sommige gevallen zelfs biologisch verklaarbaar zoals bepaalde smaakvoorkeuren. Maar voor een deel ook zeker niet. Want in welke cultuur of samenleving zijn er normen voor bijvoorbeeld de schoonheidservaring van een kleur?
Waarom vindt de een spruitjes heerlijk en de ander afschuwelijk? Biologisch is dat niet verklaarbaar. Spruiten zijn voedzaam en gezond en biologisch gezien zou ieder levend wezen spruitjes heerlijk moeten vinden; in ieder geval diegenen die in de “biotoop” van de spruitjes leven. Toch is dat dus zeker niet zo.
Kortom: een deel van onze ervaringen zijn niet afhankelijk van de indruk die we opdoen, maar van de onbewuste normen die we hanteren en waartegen we de waarneming afzetten. Waar komt die onbewuste normering vandaan? Persoonlijke voorkeur zult u wellicht zeggen. Zeker, dat is het ook. Maar rationeel gezien is het niet logisch.

Normering

Die normeringen (of smaak zo je wilt) geven een bepaalde indruk of een emotie. Niet alleen van kleur maar ook van andere zaken. Als we vaak geconfronteerd worden met zaken die we niet prettig of mooi vinden dan zal ons gevoel veranderen. We lopen kans op depressiviteit of negativiteit.
Stel je bent een perfectionist; het gevolg is dat je normen voor vrijwel alles vrij hoog zullen zijn. Ook aan je medemens en de wereld om je heen. Gevolg kan zijn dat je veel in de wereld fout zult vinden gaan. Wellicht wordt je daar zwaar moedeloos van of zelfs depressief.
Wat is nu het probleem? De wereld als zodanig of de gehanteerde norm? Of misschien een combinatie van beiden?
In ieder geval ervaart die perfectionist een vervelende wereld. Hij creëert in zichzelf daarmee de ervaring van een vervelende wereld; en dat is voor de perfectionist de werkelijkheid. Zonder die norm of met een lagere norm zou hij het anders ervaren.
En misschien heeft die depressiviteit wel gevolgen voor zijn lichamelijke gesteldheid. Daarmee creëert hij of zij zelfs voor een deel zijn eigen gezondheid.
Een rasoptimist zal het allemaal heel anders ervaren. Zijn normen zijn anders en daarmee zijn “filtering” van de wereld. De ervaring aan de “aan de binnenkant” is anders; zijn werkelijkheid dus.
Wat is nu de waarheid?

Creatie

We draaien nu de zaak om. Naast de waarneming heeft de mens de vrije wil en de mogelijkheid om zaken de creëren. Met een idee als basis, de taal als communicatie en de handen als werktuig zijn we in staat dingen te creëren of te scheppen. We grijpen daarmee in in de fysieke wereld.
Dat ingrijpen in de wereld heeft dus een gevolg op de waarneming.
De groene deur die we eerst lelijk vonden verven we in onze favoriete kleur pimpelpaars.
We verleggen een steen in een rivier en veranderen daarmee zijn loop.
We proberen in te grijpen in zaken in de wereld die we onrechtvaardig vinden.

De basis voor dat actief ingrijpen zijn niet uitsluitend rationele gedachtes. Misschien zijn hier de begrippen het ware, het schone en het goede van toepassing. De drijfveren van de ziel?
Het begrip schoonheid is vrijwel niet te definiëren, zoals we al gezien hebben. Toch proberen we zaken mooier te maken.
Net zoals het begrip goedheid. Wat is goed?
En waarheid? Wat is waarheid? Zoals we zagen hangt ook dat af van de vooronderstellingen, misschien wel van het bewustzijnsniveau.

Op het niveau van de microkosmos en kwantumniveau wordt het allemaal nog ingewikkelder. Hier is zelfs het bewust waarnemen en daarmee de waarnemer die de waarneming beïnvloedt. Op dat niveau is er feitelijk geen verschil tussen het waargenomene en de waarnemer. Er is een duidelijke invloed van de waarnemer op het waargenomene. Op dat niveau is er een soort van eenheid. Op macroniveau lijkt die symmetrie verbroken. Maar werkt het bewustzijn op macroniveau of op microniveau en daarmee op kwantumniveau? Daarover is nog geen eenduidigheid en er zijn onderzoeken die naar de tweede variant neigen.

Dromen

Dan hebben we nog een derde variant. De droom en de visualisatie. Een droom kan vreselijk echt lijken. Waarschijnlijk is er in de ervaring door het bewustzijn geen verschil tussen de beleving van de realiteit en de beleving van een droom. We ervaren die beiden als een werkelijkheid. Pas op het moment dat we wakker worden “weten” we dat we gedroomd hebben. Maar dat weten is een product van het intellect.
Er zijn verhalen bekend van indianenstammen die de realiteitsbeleving juist omdraaiden. Zij vonden de dromen de werkelijkheid en meenden dat wat wij het echte leven noemen de droom was. Zij vertelden elke ochtend hun dromen aan elkaar, in de hoop hiermee kennis en wijsheid op te doen.
Voor ons klinkt dit allemaal vreselijk zweverig en vreemd. Aan de andere kant, vanuit de ervaring door het bewustzijn is er feitelijk geen verschil tussen droom en realiteit. Uitgaande van het bewustzijn is het volstrekt redelijk om een droom evenveel waarde toe te kennen als de waarneming van de realiteit.
Grootste verschil is feitelijk de reproduceerbaarheid van de waarneming. Over het algemeen neem je bijvoorbeeld je huis vrijwel elke dag op dezelfde manier waar. Je huis staat op dezelfde plek, heeft dezelfde indeling en inrichting. Een droom is vaak juist niet reproduceerbaar. De ervaring van de droom is vluchtig. De ervaring van wat wij realiteit noemen is min of meer vast.
Maar is dat een maatstaf voor de beleving van een ervaring?

Ook visualisatie heeft een bepaald effect; min of meer vergelijkbaar met een droom, maar dan meer bewust gestuurd.
En de overgangsvariant hierin is de zogenaamde lucide droom waarbij er in een halfslapende / halfbewuste toestand gedroomd wordt en deze droom bewust is te beïnvloeden.
In de psychologie wordt de droom ook vaak gezien als een uitlaatklep voor allerlei onverwerkte emoties. Maar de beeldspraak is zwaar metaforisch en vaak lastig te doorgronden. Zo kan een huis in een droom worden beschouwd als je lichaam. Zie je in een droom een huis, dan gaat dat waarschijnlijk over je lichaam.
Feitelijk is de functie van de droom niet bekend. Biologisch gezien is het een fenomeen dat lastig te verklaren is.

Waardesystemen

De wereld als zodanig is zoals hij is; sine qua non. Zonder waardeoordeel is er geen goed of slecht, fout of groen.
De mening die we hebben is, zoals we hebben gezien, een gevolg van onze normen. Het gevolg van een mening is dat we, als we zaken waarnemen die niet aan de norm voldoen, dat we actie ondernemen.
Je zou kunnen stellen dat niet de wereld als zodanig maar de normering ervan een actie oproept.
De normen die we heden ten dage gebruiken zijn andere dan die we 8000 jaar geleden gebruikten. Daarin is een evolutie te zien.
Het gevolg is dat we, ondanks dat dat vaak wel beweerd wordt, niet zomaar aangeklede holbewoners zijn. Dat zijn we alleen als onze primaire bestaan wordt bedreigd. Dan komen inderdaad de oerdriften boven water en strijden we voor ons leven, al dan niet georganiseerd in een oorlog.
Probleem zit hem in het feit dat niet iedere cultuur even ver is geëvolueerd in zijn of haar ontwikkeling van die normering.

Bewustzijn

Kunnen we stellen dat het bewustzijn eigenlijk de “waarnemer” is die kijkt naar de wereld? Maar ook dat het menselijke lichaam het gereedschap is waarmee dat bewustzijn creëert; schept zo je wilt?
Het bewustzijn is dus niet alleen de waarnemer. Het is ook de “activist”, de schepper, die ingrijpt in de fysieke realiteit.

De creatie van de wereld.
Het bovenstaande geeft aan dat we de ervaring van de wereld in onszelf creëren. We creëren haar in onze geest. We beïnvloeden haar vanuit onze geest met ons lichaam als middel.
Als we dit zien, waar moeten we God dan zoeken. Hij creëerde toch alles in 7 dagen?
Zijn we wellicht zelf die God? Scheppen we zelf onze wereld? Is ons eigen ingrijpen het Goddelijke ingrijpen? En zijn die 7 dagen van schepping wellicht een metafoor voor de (theosofische) 7 bewustzijnsniveaus die we moeten doorlopen om de zaak af te ronden en op de laatste dag te kunnen rusten in zo iets als het Nirwana?
We nemen waar en we creëren: zo binnen, zo buiten.
Daarmee wordt een eenheid gevormd tussen de “innerlijke wereld” en uiterlijke wereld en verdwijnt het idee van afgescheidenheid.

De geest en het bewustzijn zijn de brug tussen de fysica en de metafysica.
Wij zijn de scheppers van onze realiteit op basis van overtuigingen, denkbeelden, smaken etc.
Er is een "binnenwereld" (vergelijkbaar met de Platoonse ideeënwereld) en een "buitenwereld" (fysieke realiteit) die wederkerig tot elkaar staan door middel van het bewustzijn en wil.
God schiep de mens en de mens schiep God. Een koppeling tussen het fysische en het metafysische door onze geest.

God is geen persoon: Het is het hoogste trillingsniveau van onze bewustzijnsenergie.
God is een bewustzijnstoestand.

Geplaatst door: Pascal Ploum | 2007-01-23 21:35:33

Reacties

Reactie plaatsen

Reactie plaatsen

Deze pagina afdrukken

Deze site is auteursrechtelijk beschermd, op dit werk is de Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 2.5 Nederland licentie van Creative Commonsvan toepassing, tenzij anders vermeld.

Overzicht van alle RSS/Atom feeds van De Webfilosofen. Privacy polices en cookie beleid voor deze website

Deze website is geproduceerd door Markei WEBDISGN.

  hoofdmenu

• Nieuws
• Over ons
• Artikelen
• Forum
• Thema's
• Recensies
• Outsiders
  
• Spreekgestoelte
• Contact

  submenu

• Idee voor een artikel

 artikelen:

• Lastig en luchtig
• Openbaringen
• Wat is emotie?
• Erfzonde
• Een geschiedenis van het begrip natuur
• Waarde van wetenschap
• De oorsprong van zeden en gewoonten
• Niet mijn wil...
• Redeneerfouten
• Bewustzijn
• Het bewustzijn volgens Dennett (2)
• Filosofie als kunst
• Mystiek
• Het Christenlijke geloof
• Nihilisme. een nieuwe definitie
• Het bewustzijn volgens Dennett (1)
• De onvrijwillige wil
• Kant als pragmaticus
• Dimensionale analyse
• Kritiek op het berekenende denken
• Metamorfosen
• Theodicee
• De uitvinding van het schrift: oog om oor
• Wat is wetenschap?
• Toekomstgerichtheid
• De noodzakelijkheid van vooronderstellingen
• Nederland en de nieuwe categorie van de niet-moslim
• God in de muziekfilosofie?
• Het "verlichte" bewustzijn
• De creatie van de werkelijkheid
• Het vraagstuk van de concurrentie
• Het vraagstuk van de autoriteit
• In de geest van Hume
• Berkeley's worsteling
• Dynamiek
• Behoefte aan ethiek?
• Wat is tijd?
• De vrijheid en het determinisme
• Wat is waarheid?
• Communicatie
• Wat is kunst?
• Wat is geluk?
• Wat is zijn?
• Wat is de mens?
• Wat is filosofie?
• Ethiek
• Manipulatie
• Ontologie
• Pragmatisme
• Queeste van de ethiek en moraal
• Systeemdenken
• Totalitarisme
• Zelfbeheersing