Ik ben dol op kadootjes. Het leven is wel een soort ultiem kadootje. Maar je kunt natuurlijk speelgoed hebben dat snel kapot is, of saai, of gevaarlijk. Je kunt het speelgoed links laten liggen. Je kunt in ieder geval het kadootje niet als gift erkennen, maar als een soort goedmakertje voor de afwezigheid van de ouders. 

Je kunt het kadootje ingepakt laten, een mysterie, omdat je het pakpaier zo mooi vindt en de strik zo geweldig. Maar dat is zonde. Je kunt ook gehaast het kadopapier er af scheuren en het kadootje beschadigen. Ook dat is zonde.

 Het wordt zelfs al een beetje mogelijk om je kadootje te ruilen.  Of je kunt het kado teruggeven.

Het leukste is je kadootje delen, er samen mee te spelen. Maar als jouw ouders je een duur kado hebben gegeven wordt er misschien wel iemand jaloers en probeert het kapot te maken.

Er zijn heel veel manieren om niet blij te zijn met het kadootje of teleurgesteld te raken omdat het toch niet helemaal was wat je had gewenst of gevraagd of omdat het gewoon tegen viel.

Je kunt kritiek hebben op het kadootje, om diverse redenen, maar de kans is dan groot dat je de volgende keer niets meer krijgt voor jouw verjaardag.

Misschien wil je het wel weggeven jouw kadootje, omdat je niet weet wat je er mee moet. Of je probeert het duur te verkopen of te verhuren.

Of je bergt het kadootje veilig op zonder er mee te spelen, zodat het zijn originele waarde behoudt.

Er zijn eigenlijk zoveel mogelijkheden...

Leon,

Het leven lijkt meer op een broodbakmachine. Zo'n ding koopt niemand, die krijg je alleen als cadeau. En eigenlijk 'moet' je er wat mee doen, anders is het 'zonde'. Zo is kinderen krijgen hetzelfde als je broodbakmachine aan iemand anders geven.

De eeuwige wederkeer van de broodbakmachine.

René,

ik vind het kneden van het deeg te leuk om dat aan een machine over te laten. Net zo als kleien. Jammer dat je er vieze handen van krijgt. Met wat water krijg je dat wel weer schoon. Over water gesproken:

Leven wordt wel vergeleken met water. We bestaan ook voor het grootste gedeelte uit water.

Misschien dat de appel eten symbolisch is voor het water uit het leven halen, onvermijdelijk. Onze eigen voorraad moet aangevuld worden willen we door kunnen leven, maar we vernietigen die prachtige waterhoudende vorm die een nieuw leven had kunnen worden.

Ik zie ons zelf niet de zaden water zo groots geven zoals de appel dat doet. Het mooiste kadootje is die appel. We hebben de smaak geproefd van het andere leven en nooit kunnen we nog tevreden zijn met ons eigen leven. Elke gift die wij aan ons nageslacht geven is pover. Misschien dat de bewoning van de buik een veilige plek is, waar de vrucht zich kan voeden. Maar die voeding komt indirect uit ander leven. Wij zijn levensvormen die parasiteren op andere levensvormen. Misschien ooit in het paradijs niet, onstoffelijk nog slechts geesten. Toen de zon en wind als warmte en adem van God onze enige voeding was.

Ach uiteindelijk is er vast wel een kringloop, waarin ook onze hubris humus wordt voor weer een andere watervorm. 

De meest onschuldige watervorm

Zon, zee en wind blazen leven bij elkaar
Gestuurd door weerbarstige klei

En in de vortex van vorming
Grijpen de groeisels
Hun tengere stengels
Diep in de grond

Daar dauwen de druppels
In trage stolsels
Tot ronde appels

De meest onschuldige watervorm

Iedere filosofie rondom de erfzonde gaat aan mij voorbij. Ik heb nooit kunnen begrijpen wat daar zondig aan was.

Al wat leeft plant zich voort, daartoe is het geprogrammeerd. Nakomelingen hoeven hun verwekkers niet dankbaar te zijn voor het leven dat hun geschonken is, want die verwekking is een biologische vanzelfsprekendheid, een soort must. Een jongeman ontmoet een jonge vrouw en zijn seksuele begeerte wordt opgewekt, ........ zo begint het het nieuwe leven.................. " Uiteindelijk is de mens alleen maar een variatie op het bronstige dier. ......... " schrijft René, terecht.

Op enkele honderden meters van mijn dorpse woning, woont een groepje lama's. Een van die lama's wierp een jong dat na een weekof wat z'n biotoop begon te ontdekken. Op alle windstreken bevond zich gaas met een electrische afschrikdraad. Het jong holde geschrokken terug naar de moeder en kreeg een dikke knuffel. De moeder was ook voor dàt gedrag geprogrammeerd.

Onze ouders en wijzelf zijn ook op identieke wijze geprogrammeerd , aan dat programma is een enkel recht te ontlenen, noch voor de ouders, noch voor het kind. Wanneer een kind op rijpere leeftijd zich de levensomstandigheden van de ouders aantrekt gebeurt zulks vanuit een andere invalshoek, met name geconditioneerde beschaving, een derivaat van een ander programma waaraan al wat leeft onderworpen is , ontwikkeling, ook een van onze basisinstincten.

.

Willem,

Een fijne reactie. Je brengt ook iets ter sprake waarin de mens zich van het dier onderscheid: de zorg voor de ouder. Bij mijn weten vinden we dat in het dierenrijk niet.

Waarom voelen wij deze verantwoordelijkheid voor onze ouders? Ik zoek het tegenwoordig in de wisselwerking met de cultuur; omdat de mens een vooruitkijker is, ziet hij zijn eigen behoeftige periode aan de horizon. Doordat hij nu voor zijn ouders zorgt, hoopt hij een cultuur in stand te houden die in dit opzicht nog hetzelfde zal zijn als zijn behoeftige periode aangebroken is. Een soort eigenbelang dus, maar er is in eerste instantie iets anders aan de hand.

De heersende cultuur in de samenleving dwingt in eerste instantie tot zorgzaamheid. Mensen die hun ouders verwaarlozen kunnen rekenen op afkeuring. Hier zien we weer die wisselwerking. De heersende cultuur dwingt tot zorgzaamheid, en die cultuur wordt in stand gehouden door de mensen die gedwongen worden tot zorg, waar ze later weer profijt van hebben.

Leon,

Gedicht van jou ?

René,

ja een gedicht van mij, bij het spreekgestoelte iets uitgebreider.

 het is trouwens zo dat ik het idee van erfzonde dus wil verdedigen. Van alle watervormen is de mens misschien de meest schuldige zoveel als hij andere watervormen vernietigd. Natuurlijk ben je bij de geboorte nog niet zo schuldig, maar gedoemd schuldig te zijn.

Piet,

Een andere benadering, zeker. En wel een met ver reikende consequenties. Als wij gelijk zijn en aan onze voorouders en hun zonde erven, zou dat nogal wat invloed hebben op de rechtspraak. Als je vader veroordeeld wordt tot 25 jaar gevangenis en na 2 jaar komt te overlijden, zouden dan zijn kinderen de rest moeten uitzitten?  Wie zou dat moeten zijn; de oudste of de straf verdelen onder alle kinderen en hoe - allemaal 23 jaar cel of een gelijk deel? Hoe veel generaties terug moeten we dan kijken, of verjaart of verwatert het?

In mijn idee is iedereen een uniek individu, samengesteld uit vader en moeder. In jouw redenatie is iedereen gelijk aan zijn ouders, en dus ook aan zijn zussen en broers. Als dit terugvoert tot Adam, zijn alle mensen gelijk en zijn wij verantwoordelijk voor de daden van alle mensen. Sterker; als wij gelijk zijn aan Adam, zijn wij gelijk aan God, omdat Adam in zijn evenbeeld is geschapen. Als wij gelijk zijn aan God, staan we boven de erfzonde en kunnen we de zondes van onze vaderen niet erven.

Piet,

Als we over erfelijkheid praten, in de wetenschappelijke zin, kunnen we het materiële beschouwen, het genetische of het sociale. We kunnen erfelijk 'belast' zijn door schulden of baten van de ouders. Genetisch kunnen we belast zijn door vatbaarheid van ziektes of een bepaald talent hebben (omstreden). Sociaal worden we belast door de opvoeding (ook omstreden - het nature/nurture debat)

De erfelijke belastbaarheid via de zonde is een ander verhaal. We moeten eerst kijken naar de definitie van zonde. Dan blijkt dat de definitie van de zonde in de tijd verandert. Was de slavenhandel twee eeuwen geleden geen zonde, nu is dat wel het geval. Was homosexualiteit vroeger een zonde, nu zeker niet meer. Als we vasthouden aan de bijbelse zondes, bedrijven we theologie ipv wetenschap. Geen probleem, ik weet daar alleen nog niet genoeg van. Het gebruik van de term erfzonde in mijn verhaal is cultuurhistorisch bedoeld.

Centrale stelling in mijn, zwaar ironisch, verhaal is het probleem van de levensopdracht. Juist in de moderne tijd gaan veel mensen gebukt onder het idee dat je wat van je leven moet maken, anders is het 'zonde'. Er bestaat een idee dat je, door het eenvoudige feit dat je geboren ben, een schuld bij het leven hebt. Dit bestrijd ik, omdat niemand gevraagd heeft om geboren te worden.