de Webfilosofen
on-line en on-demand denken
on-line en on-demand denken
Laatst gewijzigd op: 01-08-2006
In de serie Wat is: Kunst, Filosofie, Geluk, Waarheid, de Mens, Zijnen Tijd
Na de vraag "Wat is kunst?" en "Wat is filosofie?" te hebben besproken en geanalyseerd, aan de hand van de methodes uit het boek Denkgereedschap van Paul Wouters, is het nu tijd voor een andere interessante vraag. "Wat is geluk?"
Wat is geluk? Veel mensen zijn geïnteresseerd in filosofie omdat ze dan ook denken aan levenskunst. Levenskunst en geluk lijken met elkaar te maken te hebben. We zullen kijken of dit ook een van de conclusies is die uit de verschillende methodes voortkomt. De methodes waarmee ook de vragen wat geluk en wat filosofie is zijn behandeld.
Met behulp van de denkgereedschappen uit het boek van Paul Wouters "Denkgereedschap" is een poging gedaan tot een overzicht. Dit betekent dat een aantal vaste stappen tot behandeling van de vraag zijn gevolgd en de conclusies zijn dan zonder verdere reflectie weergegeven. Slechts in de door mij als laatste toegevoegde methode komen alle conclusies bij elkaar en wordt een persoonlijke afweging gemaakt.Veel leesplezier.
Wat zijn de verschijnselen van geluk? Ik denk dan ook aan de gelaatsuitdrukkingen die bij geluk horen, maar het gaat bij de eerste methode meer om de omstandigheden. Het genieten bijvoorbeeld van eten, drinken, gezelschap. Of het winnen van iets, een voordeel behalen boven een ander. Het niet of net niet getroffen worden door noodlot of ongeluk. Of het beoordelen van een periode uit het leven achteraf.
Wat overeenkomt bij de verschijnselen is dat het gaat om een oordeel. Een oordeel van een ander of jezelf over een situatie. Een oordeel dat wel of niet blijvend is.
Het wezen van de zaak is dat het bij geluk dus gaat om een beoordeling van een situatie. De perceptie kan zowel onbewust als bewust zijn, maar komt uiteindelijk in het bewustzijn. De eerste conclusie is dan ook dat geluk dan een oordeel is.
We bekijken de vraag nog eens aandachtig. In plaats van nu voorbeelden te zoeken kijken we naar de veronderstellingen.
Als we weten wat geluk is, worden we dan gelukkiger? Blijkbaar wordt aangenomen dat de vraag niet triviaal is. Is een eenduidig antwoord wel mogelijk?
Een cruciaal uitgangspunt is dat je geluk ervaren moet hebben om er iets over te kunnen zeggen. Je moet dus eigenlijk al weten wat geluk is en hoeft het dan alleen nog maar onder woorden te brengen.
Waarom weet niet iedereen dan het antwoord al?
Een goede herformulering van de vraag zou dan de volgende zijn:
Welke ervaringen gaan samen met een geluksbeleving?
Duidelijk is dan dat dit per mens zal verschillen. Als we al iets over de ervaring kunnen zeggen dan dat bepaalde behoeften bevredigd en dan dus afwezig zijn. Welke behoeften dat precies zijn laat ik hier in het midden. Het aannemen van behoeften volgt eigenlijk logischerwijs uit de aanname dat er zoiets als geluk is.
De dynamiek van geluk is te vinden in het contrast tussen geluk voor de enkeling en geluk voor velen. Tevens is er een geluk in gezondheid en een geluk in vaardigheden. Misschien typisch in de historie is ook het geluk dat eerst een genade is en dan later een soort recht wordt.
Als uitgangspunt of these neem ik hier de stelling dat geluk gelijk staat met vaardig zijn. De levenskunstenaar moet vooral levenskundig zijn. De anti-these is direct duidelijk. Een onkundig iemand zou dan gelukkiger zijn. Geluk aan de eenvoudigen van geest, zoals in de Bijbel staat, al gaat het dan meer om zaligheid.
Eigenlijk is allebei wel voor te stellen. Binnen de historie kennen we voorbeelden van juist eenvoudige, simpele zielen die het geluk vonden of hadden en juist hele kundige, bekwame mensen, kunstenaars en genieën die wel gelukkig moesten zijn omdat bijna alles ze lukte. Toewerkend naar een synthese moeten we dus wel zeggen dat de tijdsgeest bepaalt wat geluk is. In bepaalde omstandigheden is iemand anders gelukkig dan onder andere omstandigheden. Geluk is dus afhankelijk van de tijdsgeest. Ik ben bijvoorbeeld heel blij met mijn computer, maar dat komt ook wel omdat ik er handig mee ben. Iemand die dat niet heeft zal met de tijdsgeest, die vol computers is, dus minder gelukkig zijn.
Als we eerst de ervaringen beschrijven, zonder verklaringen te geven, vinden we begrippen als: vlinders in de buik; enthousiasme; blijheid; verlichtheid; betrokkenheid.
Vanuit de zintuigen heb je:
Wat voor invulling dit verder dan ook krijgt.
Het algemene in het bijzondere lijkt te zijn dat de gelukservaring aan moet sluiten bij het gevoel. Je neemt dingen waar die voor jou prettig zijn. Het gaat hier dus duidelijk om een beleving. Geluk is dan ook een belevingskwaliteit.
In welk taalspel bevinden wij ons nu? Een Internetschrijver legt iets voor aan een Internetlezer. Dat lijkt een beetje op een verhouding leraar-student, maar toch niet helemaal.
Het maakt wel uit voor de vraag. Geluk is in een gesprek tussen gokkers heel wat anders dan in een gesprek van een mens met zichzelf, of een bijna slachtoffer tegen voorbijgangers.
Weer moeten we kijken naar soorten uitspraken. We onderscheiden:
In het taalspel waar we nu in zitten gaat het vooral om de eerste soort. De beweringen. Het doel is een discussie (via de nieuwsgroep of mail). Er worden verschillende definities en inzichten gegeven en die helpen op de weg van het zelf denken.
Als het gaat om geluk in een taalspel met stuurders, kan je bijvoorbeeld denken aan een arts die zijn patient de relativiteit van zijn ziekte laat zien en stuurt naar een bepaald geluksbegrip.
Een binder zou kunnen voorkomen bij een mens die zichzelf aangeeft dat een bepaald soort handelen toch wel moet worden volgehouden, omdat het geluk veroorzaakt. Geluk is hard werken, zou zo'n uitspraak kunnen zijn.
Een uitdrukking vinden we bij een bijna slachtoffer van bijvoorbeeld een ongeval. "Ik heb geluk gehad".
Als voorbeeld van een maker zal misschien de regering zijn die met het vastleggen van mensenrechten vindt dat we dan ook gelukkig moeten zijn met die mensenrechten.
In ons taalspel is een adequate oplossing van de vraag een nieuwe bewering. Dat helpt de discussie op gang. De bewering, kijken naar al die andere taalspelen, is dan dat geluk maakbaar is.
Voor de hermeneutiek zijn er verhalen nodig. Mijn eigen verhaal over de geluk is als volgt:
In de filosofie van Aristoteles komt naar voren dat geluk in het midden ligt. Ik ervaar het ook als evenwicht. Als ik een dag vol ellendegevoelens heb gehad, kan ik juist 's avonds of de andere dag heel heldere filosofische inzichten krijgen, waarvan ik heel gelukkig wordt. Ik weet zeker dat het met elkaar te maken heeft.
Wederom kunnen we dit verhaal beoordelen naar aanleiding van vier verhaalvormen:
De strekking van dit verhaal, het is natuurlijk wel heel erg mijn verhaal, is dat de mens niet weet wat geluk is, omdat hij ongeluk niet meerekent.
Als ik dan een nieuw verhaal moet verzinnen dan wordt het ook science fiction. In de verre toekomst weten de mensen precies hoe ze hun ongeluk moeten doseren en regelen, om daarna de samenhangende hoeveelheid geluk te kunnen beleven.
Een romantisch verhaal.
De conclusie van in ieder geval dit verhaal is dat geluk dus een evenwicht is.
De aan Derrida ontleende methode, die een soort deconstructie is, maar niet alleen op taalgebied, geeft de volgende resultaten:
Eerst ridiculiseren we de vraag:
Geluk, is zeker verlost zijn van de vraag wat geluk is?
Dat zet de toon mooi voor de volgende stappen:
We ontkennen de veronderstellingen. Geluk is helemaal niet te onderscheiden van andere soorten emoties. Die emoties zijn gradueel. Het is een brij.
Vervolgens plaatsen we de vraag in een vreemde context. Wat is geluk voor een terrorist? Wat is geluk voor een martelaar? Wat is geluk voor een doof-blinde. Het wordt allemaal steeds problematischer.
Dan vergroten we details uit. Taalkundig is het "luk" van geluk een onderdeel van het werkwoord "lukken". Zo bezien is geluk een onderdeel van succesvol zijn bij wat dan ook. Dat is ook weer problematisch, want niet alle handelen is ethisch handelen.
In de vraag "wat"geluk is. Gaan we al uit van een iets, een wat. Blijkbaar is het geluk een soort object, een graal om naar te streven, een wortel aan de hengel voor de ezel.
Geluk levert fijne gevoelens. Leveren alle fijne gevoelens ook geluk?
Na de vraag grondig geproblematiseerd te hebben zijn we toe aan een herformulering. De herformulering zou zicht moeten bieden op een nieuwe zin.
Ik stel de volgende herformulering voor: Wat is een geluksstreven?
Door deze herformulering halen we de praktijk er meer bij, anders blijft het allemaal te theoretisch. Geluk kan dus gezien worden als een streven.
Voor welk probleem zou de vraag een antwoord zijn? Dat is de pragmatische aanpak die ontleend is aan de filosofie van Dewey.
We zouden kunnen leren wat nastrevenswaardig is en hoe we geluk kunnen herkennen en waarderen.
Sociaal gezien betekent dat nogal wat. Want als de mens bepaalde soorten geluk ontdekt en herontdekt zullen de mensen meer tevreden zijn. Gek genoeg is dat waarschijnlijk juist nadelig voor de economie (zoals die nu is ingericht).
Als we echt willen weten wat geluk is zouden we die economie moeten hervormen en toelaten dat de mensen allemaal hun verhaal (over geluk) kunnen vertellen. Die verhalen moet de nieuwe economie verzamelen, publiceren en bediscussiëren. Alleen al het erkend worden van mensen in hun verhalen levert misschien al een invulling aan het begrip geluk.
Als dit te idealistisch klinkt is er nog een andere oplossing. De huidige prestatiemaatschappij zou juist geluk moeilijk bereikbaar moeten houden. Dan is er steeds een voldoende streven waardoor weer nieuwe soorten geluk kunnen ontstaan.
Wat zouden hiervan de reacties zijn? Aan de ene kant is het regelen van geluk voor mensen te bemoeizuchtig. De mens kan toch zelf wel zijn geluk bepalen. Er hoeft toch helemaal niets met verhalen te gebeuren? Aan de andere kant is het moeilijk maken van geluk inhumaan. De mens is niet altijd in staat tot het vinden van geluk. De maatschappij moet er voor zorgen.
Twee tegenstrijdige conclusies dus. Maar het is duidelijk dat geluk hier in beide gevallen een regeling is. Geluk als regeling wil zoveel zeggen dat je als mens dus jezelf reguleert met ideeën over geluk.
In de negende methode die ontleend is aan Heidegger gaan we uit van de gevolgen. Wat zouden de gevolgen zijn als we het antwoord op de vraag wisten wat geluk is? Dan weet je natuurlijk of jij gelukkig bent of niet.
Een herformulering van de vraag is dan al direct gegeven. Wanneer ben ik gelukkig?
Welke oorzaken zijn er dan te vinden voor dat geluk, of die gelukkigheid? Dat lijkt te vinden in het feit dat anderen dan doen wat ik wil, of als ik kan doen wat ik wil en dus vaardig genoeg ben anderen te overtuigen en mijn wil na te leven.
Geluk is dan, dat is een antwoord op de oorspronkelijke vraag, de eigen wil vervuld zien raken.
Is dat nu een verbergende of een lichtende waarheid? Ik zou zeggen een verbergende. We weten tenslotte nog helemaal niet wat de eigen wil is. bestaat dat wel?
Ook als we nu de geherformuleerde vraag aan dezelfde methode onderwerpen komen we tot een soortgelijke conclusie. Geluk heeft iets te maken met de eigen wil.
Maar als we dit weten kunnen we een alternatieve waarheid verzinnen. Geluk is dan niet voor iedereen haalbaar. De eigen wil kan onrealistisch zijn. Geluk is dan juist te vinden in het loskomen van de eigen wil.
In de conclusie gaan we na hoe de vraag kan verschillen. Natuurlijk in de taalspelen die al bij punt vijf aan de orde waren. Maar we halen hier de verschillende analyses erbij.
De verschillende antwoorden die hier gegeven zijn waren:
Welke verschillende betekenissen zijn er nu voor geluk? Alles lijkt te gaan over een persoonlijk geluk. Behalve misschien dat geluk als streven en dat geluk als regeling.
Dat is wel interessant. Je hebt als verschil geluk voor jezelf, geluk voor de ander, voor een grote of voor een kleine groep.
Het antwoord dat ik daarom zou willen geven is dan dat het antwoord dat vooral aansluit bij het geluk van een kleine groep. Het geluk als streven.
Hoe ik daarin verschil van anderen is dan de volgende vraag. Meestal wordt extreem gekozen voor het eigen geluk, of juist voor het geluk van grote eenheden, zoals landen en naties. Ik heb echter zelf filosofisch beredeneerd dat egoïstisch geluk voor alleen jezelf niet kan werken. Dat lokt teveel reacties op. Hetzelfde geldt voor geluk voor grote groepen. Binnen grote groepen zijn te grote tegenstellingen. Iets als wereldvrede is onhaalbaar. Hoogstens kan er wereldsamenwerking zijn. Dit in tegenstelling tot geluk voor kleine groepen, waarbij men met zoveel mogelijk gelijkgestemden het streven op elkaar afstemt. Alleen dat kan werkelijk succesvol zijn. Het is echter in praktijk niet zo dat kleine groepen dat succes ook echt afdwingen. Maar als geluk te vinden is in het streven dan is in theorie de mogelijkheid daar dat het geluk ook gevonden kan worden.
Mijn persoonlijke antwoord ( U kunt zelf misschien een ander antwoord vinden )heeft vooral zin voor mensen die al weten wat geluk is. Ik kan niet anders dan dit verschil handhaven, maar ik probeer wel getuigenis af te leggen van mijn ideeën. Dat zijn dan de verhalen waarmee iedereen maar zelf moet bepalen wat te doen. Welk verhaal heeft U?
Laten we ook niet vergeten wat Gadamer over methoden schrijft in "Wahrheit und Methode": "Wat de instrumenten van de methode niet bewerkstelligen, moet en kan werkelijk tot stand worden gebracht door een discipline van vragen en vorsen die borg staat voor waarheid."
Na enige discussie over het onderwerp geluk kwamen we tot weer een andere stelling dan de voorgaanden. Ik zal proberen de gedachtengang weer te geven.
Iemand poneerde de stelling dat je slechts gelukkig kunt zijn als je je beperkingen aanvaardt. Ik accepteer niet zomaar dat iemand berperkingen opvoert zonder dit te verduidelijken. Het is ook mogelijk om het over mogelijkheden in plaats van beperkingen te hebben. Het idee was dat het lichaam de kerker van de ziel is, een idee dat van Plato afkomstig is. Maar in de discussie werd toch wel aangegeven dat er een keuzevrijheid is. Dus was mijn vraag hoe er sprake kon zijn van vrijheid en onvrijheid tegelijk. Was er dan ook sprake van gelukkigheid en ongelukkigheid op hetzelfde moment? Daar konden we eigenlijk wel voorbeelden voor verzinnen. Bij rouw kan je verdriet en rust tegelijk voelen. De conclusie die ik hieruit trok was dat geluk een eenzijdige kijk op de dingen zou zijn.
Dit sluit nog steeds aan bij geluk als oordeel (punt 1) maar maakt dat preciezer. Ten opzichte van de conclusie dat geluk een streven zou zijn verandert er niet zoveel. Hoogstens wordt duidelijk dat een streven eenzijdig is. Dat zou de noodzaak aangeven het streven af te stemmen op het streven van anderen. Al is de vraag of je de eenzijdigheid van de individuele mens wel op kunt lossen.
Misschien dat het idee dat je gelukkig kan zijn met het geluk van een ander of door de ander te helpen hier niet aan de orde kwam. Misschien dat er wel een filosofische methode is die tot dat inzicht komt, maar dan heb ik die nog niet gevonden. Ik heb me hier beperkt tot slechts een aantal filosofische methoden. Met de quote van Gadamer probeer ik echter wel aan te tonen dat methodologisch denken ook niet zaligmakend is. Maar de methoden kunnen de ander helpen, en misschien maakt mij dat gelukkig?
Geplaatst door: Leon Hoeneveld | 2006-08-01 00:01:00
Leo Raaphorst 19-03-2007
"Gelukkig zijn" is iets anders als geluk hebben.
"Gelukkig zijn" heeft alles te maken met "éénvoelen", "houden van", "liefde".
Eenvoelen in je spel,. in je werk en vooral met de mensen om je heen. Wanneer men het vermogen heeft zich een te voelen is alles ook een beetje "jezelf". Een jongen die zich totaal een voelt met de bal kan uren van gelukzaligheid beleven als hij in zijn spel bezig is. In de omgang met mensen voel je de ander vansprekend aan. Wat wederzijds geluk betekend.
Wanneer we ons éénvoelen met alles en iedereen zijn we het volmaakte geluk dicht genaderd.
Angst is de boosdoener, de blokkade. Angst brengt "verwijdering". Angst overwinnen geeft ruimte aan geluk, angst overwinnen is het leven!!!!
Leo Raaphorst
Tino 20-03-2007
@ Leo;
Je somt mooie punten op Leon!
Leon Hoeneveld 20-03-2007
@Leo
"gelukkig zijn" is een toestand. Dat wat die toestand veroorzaakt mag geluk heten.
Als voor jou "afwezigheid" van angst zorgt voorde gelukstoestand, dan is dat mooi, maar je mag niet zomaar aannemen dat dat voor iedereen zo geldig is. Je hebt nog wel meer afwezigheden die je gelukkig kunnen maken, afwezigheid van verveling, afwezigheid van pijn etc.
leo raaphorst 29-03-2007
Beste Leon,
Als we zonder angst zijn kan niets ons deren. Zonder angst is ons diepste verlangen helder: Iedereen en alles beminnen. In liefde voelen we één met al. Dan delen we vanzelfsprekend onze gevoelens. We delen ook ons verdriet. Hieruit volgt dat verdriet en gelukkig zijn samen kunnen gaan. Het "gelukkig zijn" is van een andere orde..
In ons éénvoelen met de ander zullen we de ander graag gelukkig zien. Dit nodigt uit tot creatieve activiteiten. Verveling komt er niet aan te pas..
Ik hoop dat hiermee mijn idee duidelijk wordt.
Groeten, Leo.
ayoub 27-04-2008
moslims weten wat geluk zijn
geluk zijn is zekerheid
zekerheid dat je na je dood nog gaat leven
dood is niet het einde
Kouri 08-12-2008
Nou eigenlijk is geluk een fractie van het leven.
Geluk brengt je net als moslims (tip tip tip!!) in de hemel.
Maar blanken, (grieken zoals ik) vinden geluk slechts een materie van het bovengrondse aarde.
Oftewel. Geluk is een woord.
met 5 letters.
Geluk kun je niet verwoorden.
Geluk is.
Geluk
L. Raaphorst 08-12-2008
Ayoub, als jij het leven na de dood als voorwaarde ziet om gelukkig te zijn, moet je hier op aarde ook al gelukkig zijn. Immers doorgaan met ongelukkig zijn is vast niet zo ’n gelukkig vooruitzicht.
Kouri, niet alle blanken vinden geluk slechts in de materie. Geluk is, volgens mij, vrij zijn van alle angsten, alzo kunnen we iedereen en alles beminnen. Deze “Liefde” is eeuwig. Dus blijft ook na de dood. Dit is niet aan kleur, godsdienst of wat dan ook gebonden.
Beiden alle geluk gewenst.
Leo Raaphorst, Nederweert
Lise 18-01-2009
Ik moet me werkstuk voor filosofie over geluk doen, en ik vind deze site een beetje vaag.
Leon 18-01-2009
Lise,
het is ook niet makkelijk. Maar misschien is een goede woordenboekdefinitie dan een goed uitgangspunt voor je.
L.Raaphorst 18-01-2009
Beste Lise,
Je hebt geluk.
Dat hoop ik tenminste. Geluk is niet zo een concreet gegeven en daarom altijd een beetje vaag. En omdat we het toch zo belangrijk vinden zijn we er zo zeer mee bezig.
Ik heb veel over de essentie nagedacht en beetje bij beetje opgeschreven. Later dacht ik: laat ik het maar op het web zetten: De site heet: “filosoferen over geluk”.Het webadres: http://members.chello.nl/l.raaphorstMogelijk heb daar wat aan. In ieder geval veel succes met je werkstuk
Groeten van Leo Raaphorst.
Aliki 01-02-2009
Geluk is een gevoel, dat maakt wie je bent.
en dat je krijgt bij misschien wel de kleinste dingen in het leven.
Je kunt het niet verwoorden, hoe graag ieder het ook zou willen.
Liefs Aliki
Leo Raaphorst 02-02-2009
Beste Aliki,
Geluk
Je krijgt het misschien wel bij de kleinste dingen in het leven. Daarmee ben ik het wel met je eens. Maar die kleine dingen komen dan wel voort uit allerlei facetten van de liefde. Nu is liefde ook niet van de ratio, dus ook niet te verwoorden. Liefde, geluk het blijft mysterieus.
P.s.: Als je van kleine dingen gelukkig wordt zijn zij eigenlijk groot!
Aliki, heel veel mooie, kleine [grote] dingen in je leven.
Leo Raaphorst.
zwerver 14-03-2009
Gelukkig zijn is voelen,voelen waarvoor jouw lichaam en geest op deze aarde bestaat
Weten wie je bent
Praat met jezelf in alle rust zonder angst....het antwoord is het jouw geluk
Leon Hoeneveld 15-03-2009
zwerver,
Je beschrijft geluk als vriendschap met jezelf. Ik vind dat mooi verwoord. Hoewel aan vriendschap wel eisen gesteld kunnen worden. Het is niet zomaar samen dingen doen.
Filosofische vriendschap is elkaar vragen stellen en verklaringen zoeken.
Leo Raaphorst 16-03-2009
Beste zwerver,
Voelen waarvoor jouw lichaam en geest op de aarde bestaat. Dat betekent dat je de zin van het leven aanvoelt, begrijpt?
Praat met jezelf in alle rust, zonder angst. Zoals mediteren?
Lees ik jouw omschrijving van geluk zo goed?
Een paar vriendschappelijke, filosofische vragen!
Leo
Tino 25-04-2009
Ik kwam deze tegen van Victor Hugo;
Levens grootste geluk is er van overtuigd zijn
dat er van ons gehouden wordt
L. Raaphorst 28-04-2009
Levens grootste geluk is er van overtuigd zijn
dat er van ons gehouden wordt
Tino bedankt en hierbij ook Victor Hugo.
Kernachtig weergegeven. Prachtig. Het is waarschijnlijk het enige geluk. De éne helft van het enige geluk. De andere helft is er onlosmakelijk mee verbonden: Van die ander houden. De wederkerigheid van liefde!!!Hartelijke groeten, Leo.
mikel 02-05-2009
geluk is een gevoel.
een gevoel die je kan gegeven worden door niemand anders dan god.
een gevoel van tevredenheid,voldoening,blijdschap en rust.
En de enige manier om geluk te kunnen vinden is in het tevreden stellen van god. zo zul je ook zien dat je onafhankelijk bent van de mensen en dat je afhankelijk bent van god.
Dus zoek jullie geluk maar op. (p.s) die ayoub heeft gelijk aleen heeft hij het niet goed verwoord
vrede met jullie
Leon Hoeneveld 03-05-2009
Mikel,
de vraag wordt dan: Wat wil God? Zou dat net als bij mensen erkenning zijn? Ik weet wel dat ik gelukkig word als ik erkend word. Maar dan is er misschien toch ook niets mis mee om de erkenning niet alleen bij God maar ook bij de medemens te vinden. Dat lijkt me wel het proberen waard.
Tino 03-05-2009
Mikel, Leon;
God wordt wederom geintroduceerd. Laat ik stellen dat het beeld van God door de mens is gemaakt. Dan is God het ideaal plaatje van hoe het zou moeten zijn, zo kunnen wij ons geluk idd bij God vinden. Je stelt dus jezelf tevreden al naar gelang jouw ideaal. Soms is er sprake van een universele god en soms van een persoonlijke god, ik kies voor de laatste. Uiteindelijk moeten we onze tevredenheid en ons geluk dus bij onszelf vinden. De afhankelijkheid ligt dus puur in jezelf, hoe interpreteer jij je wereld waarin je leeft. Erkenning vind dan ook de bron bij jezelf, ben je tevreden met jezelf, dat laatste is belangrijk. Maar uiteraard kan je niet buiten de ander, als die je niet ziet staan, je niet erkent, ben je wel heel erg op je zelf aangewezen, toch ligt de bron bij jezelf. God erkent je wel, immers je staat midden in het bestaan, je bent!
Leon Hoeneveld 03-05-2009
Tino,
ik kan me voorstellen dat voor iemand persoonlijk de erkenning van God oneindig veel meer betekent dan de erkenning van de medemens. Maar ik zou zeggen iedere erkenning helpt een beetje onderweg naar geluk. Zit je midden in een leerproces, dan je de erkenningen of waarderingen van medemensen als weinig zinvol of betekenisvol laat denken, dan moet je er met God proberen uit te komen.
Leo Raaphorst 05-05-2009
Staat God buiten de mens? Volgens mij niet.
Voor mij is God: “liefde”.
Aandacht, erkenning, waardering, zijn enkele facetten van liefde. Zó is elke aandacht, erkenning, waardering, ….. iedere uiting van echte liefde iets van God.
Zó is God steeds meer in/onder ons naarmate wij meer liefde uitstralen.
Wanneer we geheel in liefde zijn, zijn we geheel in God, volmaakt en “eindeloos”gelukkig.
[Om te komen tot die volmaaktheid is een lange weg te gaan.]
Leo Raaphorst
Erica 06-04-2010
Geluk is een herinnerin.
Leon Hoeneveld 06-04-2010
Erica,
in die zin zitten herinneringen het geluk ook vaak in de weg.
Stel je staat voor een verkeerslicht dat net op rood sprong. Herinneringen van te laat komen. Kun je het nu opbrengen om het fijn te vinden dat de andere mensen nu eerst mogen?
Als je die flexibiliteit van geest hebt, dan kun je pas echt gelukkig zijn.
Aan de andere kant denk ik dat het niet realistisch is te denken dat je permanent gelukkig kunt zijn. Is geluk niet ook de herinnering dat het soms slechter was?
Tracy 17-05-2010
Het enigste wat mij echt geluk maakt is echt liefde.
Die ik op bepaalde momenten voel, maar de angst om die liefde te verliezen maakt mij heel erg angstig en ongelukig.
Groetjes,
Tracy Hooi
Leon Hoeneveld 17-05-2010
Als je in staat bent geluk te voelen heb je de zekerheid dat je dat op andere momenten weer geluk kunt voelen.
Tino 17-05-2010
Tracy;
Diegene die liefheeft, moet durven loslaten, althans hetgeen hij 'vast' heeft durven te laten vieren zoals een vlieger. Houd je het geliefde krampachtig vast, dan wil hij weg en bij het minste of geringste zuchtje wind zal hij dat dan ook doen, althans die kans is groot. Dit geldt niet alleen voor personen die je lief hebt, maar ook voor bijv. hobby's, of de liefde voor een bep.soort muziek. Alleen de gedachte al van dit te kunnen verliezen, kan angstig maken. Maar weet dat de liefde welke je op voorhand bezit op andere en nieuwe dingen // personen geprojecteerd kunnen worden. Geniet van jouw liefde, maar fantaseer geen toekomst zonder liefde, wat de toekomst is ongewis, waarom daar dan angstig voor zijn. ( toch jouw punt is menselijk al te menselijk).
Jan Oostveen 11-06-2010
Om geluk te kunnen ervaren moet er tegenstelling zijn. Zonder verdriet bestaat geluk niet!
Van wie was ook alweer de uitspraak, "Een leven zonder liefde is als een landschap zonder zon, geen grote schaduwen maar ook geen grote lichten". Pas als we ziekte kennen kunnen we gelukkig zijn als we gewoon gezond zijn, pas als je vreeslijke dorst hebt gehad kun je gelukkig zijn met een glas water. We weten pas wat zoet is als we bitter geproefd hebben, dus geluk komt na beproeving en tegenslag.
Leon Hoeneveld 11-06-2010
Hallo Jan,
ik dacht dat ook altijd, totdat ik zag hoe gelukkig mijn kinderen waren zonder ooit iets vreselijks meegemaakt te hebben. Blijkbaar kun je het contrast ook al aanvoelen, zonder dat je echt de negatieve kant hoeft mee te maken.
Leo Raaphorst 11-06-2010
Beste Jan,
Ik denk dat het waar is dat je het geluk bewust wordt wanneer er tegenslag is. Maar ik denk dat het dan over het geluk, de mazzel, hebben.
Het gelukkig zijn ís er gewoon. [als het er is.]
Vanuit ons gelukkig zijn benaderen we alle kanten van ons leven. De mooie én de vervelende zaken. Zo kan je gelukkig zijn, terwijl je een verdriet moet verwerken. Het klinkt tegenstrijdig maar gelukkig zijn is van een andere orde dan mazzel of tegenslag.
Vriendelijke groet Leo.
Jan Oostveen 20-06-2010
Leon Hoeneveld 20-06-2010
Hallo Jan,
ik weet dat een mens geluk kan ervaren ondanks zichzelf.
Jan Oostveen 21-06-2010
Hallo Leon,
Daar ben ik het helemaal mee eens!
Het is leuk om te zien dat je door reacties op elkaars uitspraken een beter begrip, voor je zelf, kunt krijgen wat geluk (geen mazzel) eigenlijk inhoud. En dit blijkt voor mij toch complexer dan ik in eerste instantie had gedacht.
leo raaphorst 23-06-2010
Beste filosofievrienden,
Voor zover het mij voorkomt is het overwinnen van angst de brug naar geluk. Géén angst te kort te schieten, géén angst te kort te komen.
Als je een angst zojuist overwonnen hebt, voel je, ervaar je, je gelukkig.
André Bek 27-07-2010
Geluk is het grootte in het kleine ervaren.
Leo Raaphorst 27-07-2010
Beste André.
Geluk is het grootte in het kleine ervaren.
Dat is mij uit het hart gegrepen.
Dan vraag je je af: wat is klein? Waarschijnlijk omdat het niets [weinig] kost. Dat is de maatstaf. Maar als je echte grote dingen kan ervaren ervaren heb je veel geluk.
Dat wens ik jou en ook iedereen die een bijdrage leveren aan deze site.
Leo Raaphorst.
Leon Hoeneveld 28-07-2010
Het grote in het kleine ervaren? Mogelijk.
Dan heb je het toch weer over een geluk voor jezelf. Het is ook heel prettig als je met jouw kleine geluk mee kunt doen aan het grote geluk.
Leo Raaphorst 28-07-2010
Beste Leon,
Is er ook een geluk buiten jezelf? Of hoe bedoel jij dat?
Hartelijke groet. Leo
Leon Hoeneveld 28-07-2010
Hallo Leo,
ik denk zeker dat er een geluk is buiten jezelf, of dan bijvoorbeeld een geluk voor de mensheid, of voor de natuur, of voor de planeet aarde, of voor het universum.
Het besef dat jouw kleine geluk ook onderdeel is van een groter geluk weegt zeker mee in de geluksbeleving.
Deze site is auteursrechtelijk beschermd, op dit werk is de Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 2.5 Nederland licentie van Creative Commonsvan toepassing, tenzij anders vermeld.
Overzicht van alle RSS/Atom feeds van De Webfilosofen. Privacy polices en cookie beleid voor deze website
Deze website is geproduceerd door Markei WEBDISGN.
Deze pagina afdrukken