de Webfilosofen
on-line en on-demand denken
on-line en on-demand denken
Laatst gewijzigd op: 30-03-2007
Het is een bekend natuurkundig verschijnsel dat de lichtsnelheid voor alle waarnemers constant is, ongeacht hoe snel deze zich bewegen ten opzichte van de lichtstraal.
Lichtsnelheid en tijd
De lichtsnelheid is weliswaar hoog (ca. 300.000 km/sec) maar niet oneindig. Het gevolg is dus dat we alle objecten die we (visueel) waarnemen in principe waarnemen in het verleden. Het licht heeft er een bepaalde tijd over gedaan om ons oog te bereiken en daardoor kijk je dus in principe terug in de tijd. In de dagelijkse praktijk is dit een verwaarloosbaar verschijnsel maar op kosmische schaal speelt het wel degelijk een relevante rol.
Een persoon op 100 meter afstand zien we dus zoals die was ca. 100/300.000.000 =
3.3 x 10-7 sec. geleden was. Een in de praktijk verwaarloosbaar verschil.
De maan staat op een afstand van ca. 380.000 km. Die zien we dus zoals die ca. 1,3 sec geleden was. 1,3 lichtseconde dus. Een duidelijk meetbaar verschil.
De zon staat op een afstand van ca. 8 lichtminuten. Een tijdsverschil van dus 8 minuten. Relevant dus. En hoe verder we het heelal induiken, hoe groter dit tijdsverschil wordt. Oplopend tot een tijdsverschil van ca. 14,5 miljard jaar aan de randen van het waarneembare heelal. We kijken dan dus letterlijk terug in de tijd.
Voor geluid geldt hetzelfde maar hier is dit verschil wel voor ons zelf al waarneembaar. Geluid heeft een snelheid van 300 m/sec. Een geluidsbron op een afstand van 1 km. hoor je dus ca. 3 seconden vertraagd.
Wat is “NU”?
Nou en, wat dan nog? zult u als realistisch en pragmatisch mens misschien denken. In de dagelijkse praktijk merk ik er vrijwel niks van, zeker niet voor wat betreft het visuele aspect. Dat klopt puur natuurkundig gezien zeker. Maar de filosofische consequenties zijn veel groter.
Want als elk object dat we buiten ons zelf waarnemen niet wordt waargenomen in het NU maar in het verleden, wanneer of wat is dan NU?
Alles wat buiten ons verkeert is dus ten opzichte van ons in de verleden tijd. Het enige NU dat voor de waarnemer bestaat is het NU in jezelf. Alleen in je eigen bewustzijn bestaat het ultieme NU. Alle andere buiten het eigen bewustzijn geplaatste “NU-en” zijn hooguit benaderingen daarvan. We leven dus eigenlijk allemaal op een uniek “tijdseiland”.
Relativiteit
Bij het reizen met snelheden die behoorlijk relevant zijn in relatie tot de lichtsnelheid (dus bijvoorbeeld 25.000 km/sec. en meer) treden vreemde verschijnselen op. Het ruimte-tijd-continuüm gaat vervormen. Hoe sneller men reist, hoe langzamer de tijd lijkt te lopen. Maar ook worden de lengtematen korter.
Er zijn, volgens de relativiteitstheorie, geen fysieke objecten die met de snelheid van het licht kunnen reizen. Dit heeft te maken met het feit dat, hoe dichter de lichtsnelheid wordt genaderd, de hoeveelheid energie om nog sneller te gaan, steeds verder toeneemt omdat de massa van het object, ten gevolge van de snelheid, steeds meer toeneemt. Bij de lichtsnelheid wordt deze hoeveelheid energie echter oneindig groot en zoveel is er dus niet ter beschikking. Uitsluitend “dingen” zonder massa (zoals het licht zelf) kunnen, volgens de theorie, dus de lichtsnelheid bereiken.
De paradox
Licht verplaatst zich met de snelheid van het licht, logisch ook.
Als het “lichtdeeltje” (een foton) dat zich dus met de lichtsnelheid verplaatst bewustzijn had dan zou het een aantal vreemde verschijnselen opmerken. Allereerst zouden de lengtematen tot nul zijn gereduceerd. Voor het lichtdeeltje zou er dus geen afstand afgelegd zijn. Het is alleen HIER en nooit daar.
Het tweede verschijnsel is dat voor het “bewuste” lichtdeeltje de tijd zou stil staan. Klokken gaan immers steeds langzamer lopen bij oplopende snelheden en bij de lichtsnelheid staat de tijd zelfs stil. Voor het lichtdeeltje bestaat er dan alleen een NU.
Het vreemde verschijnsel doet zich dus voor dat vanuit het lichtdeeltje gezien er geen afstand is afgelegd en geen tijd is verstreken. Het “bewuste” lichtdeeltje kent alleen het HIER en NU.
Voor de waarnemer buiten het lichtdeeltje is er iets heel anders gebeurt. Het licht heeft voor die waarnemer in een bepaalde tijd een bepaalde afstand afgelegd en dat met de vaste snelheid van het licht van 300.000 km/sec. Een vreemde paradox.
Licht: golf of deeltje?
Naast het bovenstaande relativistische aspect van licht heeft licht nog een andere eigenschap. In de eerder beschreven situatie heeft licht een deeltjeskarakter. Het “foton” gedraagt zich in die situatie als een deeltje. In andere situaties, en dan met name als het in wisselwerking staat met andere “licht-deeltjes”, gedraagt het zich als een golf. Het is een bekend gegeven dat licht interferentiepatronen kan vormen indien het door een nauwe spleet valt. Het deeltje gedraagt zich dan als een golf. Dit wordt ook wel de deeltjes-golf dualiteit genoemd.
Er is dus een verschil tussen het gedrag van een individueel lichtdeeltje dat geheel op zichzelf staat en een lichtdeeltje dat inter-acteert met andere dingen, bijvoorbeeld andere lichtdeeltjes of materie.
Het individuele lichtdeeltje gedraagt zich als een deeltje dat zich op een “tijds- en plaatseiland” bevindt. Het is “in zichzelf” gekeerd als je het zo zou willen noemen.
Zodra het in interactie treedt met iets anders vervalt deze situatie en vormt het golfachtige patronen, die ook alleen onder die omstandigheden kunnen ontstaan. Deze situatie is dus afhankelijk van het “niet in zichzelf gekeerd zijn” van een lichtdeeltje. Het is dus afhankelijk van interactie; collectiviteit als je het zo wilt noemen.
Bewustzijn
Even een sprongetje terug in het betoog:
We zagen dat vanuit het bewustzijn in jezelf, alle zaken buiten jezelf zich in het verleden afspelen. Het ultieme NU en HIER heerst alleen in je innerlijke bewustzijn. Vergelijk die situatie nu eens met die van het “bewuste” lichtdeeltje. Ook voor die bestaat er alleen een NU, in zichzelf en het HIER. Een andere overeenkomst is dat ook bewustzijn geen massa heeft (voor zover we weten). Het is dus niet onderhevig aan de relativiteitswetten van Einstein.
Kijken we ook eens naar het bewustzijn in relatie tot de golf-deeltjes dualiteit.
Zodra een individueel bewustzijn gaat interacteren met andere “bewustzijnen” ontstaan er samenwerkingen maar ook tegenwerkingen; structuren of patronen. Een sociaal of maatschappelijk patroon bijvoorbeeld hiërarchieën, samenwerkingsverbanden maar ook afbrekende krachten. Gevolg is een bepaald patroon van maatschappelijke en sociale krachten die zich kristalliseert in organisatie, staatinrichting, maatschappelijke ordening etc.
Ook hier is een analogie te zien met de interferentiepatronen van licht. De eigenschappen van de interacterende delen is anders (meer??) dan de losse delen.
Analogieën
Iemand die zijn bewustzijn vrijwel volledig heeft ontwikkeld wordt ook wel een “verlichte” genoemd.
Volgens Genesis schiep God op de eerste dag “het licht” en dat terwijl de zon en de sterren er nog niet waren. Ook in andere scheppingsmythen wordt gesproken over de schepping van licht als eerste scheppingsdaad of als het aspect dat als eerste ontstaat.
Misschien wordt er in die verhalen wel iets anders bedoeld dan wat wij onder “licht” verstaan.
Bewustzijn: materie of licht?
Het is misschien een voorbarige conclusie maar misschien is het bewustzijn geen gevolg van de materie maar een essentieel en fundamenteler deel van de kosmos. De wijze van dingen ervaren wijst in die richting en de bovenomschreven gedachte-experimenten (welke deels reeds in de praktijk zijn bewezen) wijzen in die richting.
Het kan natuurlijk allemaal op toeval berusten en iedereen moet hierin zijn eigen conclusies maar trekken. Wetenschappelijk zal dit moeilijk te bewijzen zijn.
Een oud Hermetisch gezegde luidt “ zo binnen, zo buiten” of “zo boven, zo beneden”.
En kijkend naar de ”ervaring” van het lichtdeeltje zowel individueel als collectief, kan bij sommigen van ons wellicht een gevoel van “herkenning” optreden.
Het is aan U om te bepalen of U zich verwant voelt aan de ervaringen van het “licht”.
Geplaatst door: Pascal Ploum | 2007-03-30 19:47:36
Valere De Brabandere 31-03-2007
--Interessant artikel .
--Het is zo, dat de relativiteitstheorie en de quantum-fysica met begrippen zoals, lengtecontractatie, massa gelijkwaardig aan energie, maximale sneleheid van het licht, enz. tot allerlei hypothesen en fantasieên kunnen leiden .
--Zo kunnen we ons voorstellen, dat in ons bewustzijn en in ons brein de 'dingen' van de buitenwereld , of de verschijningsvormen ervan zich als impressies , gedachten of ideeên in ons brein met de snelheid van het licht voortbewegen . En dat deze 'dingen', gezien die snelheid, door de lengtecontractatie qua afmetingen herleid worden tot qsuasi '0'; ;;; dan moet het mogelijk zijn gans die buitenwereld of realiteit in onze geest of brein te omvatten ...
--Aldus zou de wereld van de 'ideeën' dezelfde kunnen zijn als zowel die van de 'buitenwereld' als die van ons brein of geheugen ...?
--Fantasieën of waardige hypothesen ? Wie zal het zeggen ?
--En hoeverre kan men nu al oordelen over dergelijke hypothesen ?
--Maar toch is er die band tussen materie=massa= energie = en bewustzijn ...
Valère--
fred elzinga 03-06-2007
ik zie quantumdeeltjes ,door mijn gewoneoogbeeld,het is mogelijk om gebruik te maaken ,van tijdloze be wustzijn,zoals quantumdeeltjes het doen
Erik 14-09-2007
Wat is nu?
Als ik nu zeg is het al verleden tijd.De oorlog in Irak,die nu afspeelt,is al een tijd aan de gang.Die oorlog is nu nog aan de gang.Wat ik wil zeggen is dat nu een relatief begrip is.Als nu eeuwig zou zijn,omdat de tijd bevroren is bij snelheid van het licht,zal er geen leven zijn. Alles staat immers stil ook de materie.Denken vind plaats door middel van biochemisch elektrische impulsen.Ook dat proces staat stil.Er zou dan geen bewustzijn kunnen bestaan.
Als wij zouden kunnen reizen op snelheid van het licht(wat niet kan) zou ons leven stil staan in letterlijke zin.
Graag reaktie,Erik
Leon Hoeneveld 15-09-2007
Beste mensen,
Pascal heeft zich terug getrokken van de activiteiten en ik verwacht niet dat hij nog zal reageren.
Op zich vind ik het onderwerp ook altijd wel interessant, maar zou ik willen voorstellen om dan via het forum stellingen te bespreken.
Boy 26-05-2008
is het ook niet zo dat wetenschappelijk/biologisch zien, onze persoonlijkheid/bewustzijn gewoon stroomschokjes in onze hersenen zijn waar wij iets bij fantaseren wat zich een als bewustzijn vormt, alleen zijn die stroomschokjes dan niet gewoon lichtdeeltjes.. opgesloten in de hersens misschien, op zij voelen zich hier op hun plaats?
Leon Hoeneveld 27-05-2008
Hoi boy,
Ulrich Libbrecht sprak in dit verband over "energie". Als het standpunt van Pasal is dat bewustzijn niet materieel is, wil hij mogelijk wel zover gaan dat bewustzijn als energie gezien kan worden.
Deze site is auteursrechtelijk beschermd, op dit werk is de Naamsvermelding-NietCommercieel-GeenAfgeleideWerken 2.5 Nederland licentie van Creative Commonsvan toepassing, tenzij anders vermeld.
Overzicht van alle RSS/Atom feeds van De Webfilosofen. Privacy polices en cookie beleid voor deze website
Deze website is geproduceerd door Markei WEBDISGN.
Deze pagina afdrukken